Mùa xuân năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, kết thúc gần một thế kỷ bền bỉ đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc , mở ra giai đoạn mới của cách mạng Việt Nam, giai đoạn cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Từ đây giáo dục đi vào thời kỳ phát triển mới, xây dựng hệ thống giáo dục xã hội chủ nghĩa thống nhất trong toàn quốc.
 Tháng 4/1976 tổng tuyển cử thống nhất đất nước được thực hiện, nhân dân toàn lãnh thổ Việt Nam phấn khởi bầu ra Quốc hội khóa VI của nước Việt Nam Xã hội chủ nghĩa. Tháng 12/1976 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng khai mạc vạch định con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội của đất nước ta trong giai đoạn nước nhà độc lập thống nhất. Báo cáo chính trị của Đại hội xác định vị trí của giáo dục là phổ thông, là "nền tảng văn hóa của đất nước, là sức mạnh tương lai của một dân tộc, nó đặt cơ sở ban đầu rất trọng yếu cho sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa" (1)
 Từ những yêu cầu của giai đoạn mới, Đại hội của Đảng quyết định phải tiến hành cuộc cải cách giáo dục lần thứ ba, "làm cho hệ  thống giáo dục quốc dân gắn chặt hơn nữa với sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa" (2) . Giáo dục là một bộ phận quan trọng của cách mạng tư tưởng và văn hóa, là nhân tố có tính quyết định trong việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và đội ngũ lao động mới. Thực thi nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến lúc trưởng thành. Phấn đấu cho các lứa tuổi được đến trường.
---------------------------------------------------------------------------------------
(1) Báo cáo chính trị Đại hội Đảng CSVN lần thứ IV.
(2) Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV
Về nguyên lý giáo dục, nghị quyết Đại hội cũng chỉ rõ "Học đi đối với hành, giáo dục kết hơûp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội" (1)
 Cuộc cải cách giáo dục lần thứ III ở vào thời kỳ hợp nhất ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên thành tỉnh Bình - Trị - Thiên theo quyết định của Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam ngày 20 tháng 9 năm 1975.
 Vĩnh Linh, Quảng Trị được chia thành 4 huyện, các huyện Vĩnh Linh, Do Linh, Cam Lộ nhập thành huyện Bến Hải; các huyện Triệu Phong, Hải Lăng nhập thành huyện Triệu Hải; nam Hướng Hóa, bắc Hướng Hóa thành huyện Hướng Hóa; thị xã Đông Hà vẫn giữ nguyên như cũ. Năm 1983 Đông Hà nhập thêm các xã Cam Thanh, Cam Thành, Cam Thủy, Cam Hiếu, Cam Tuyền, Cam Chính, Cam Nghĩa, Triệu Lễ, Triệu Lương cùng 5 phường và xã Quảng Tân cũ.
 Tỉnh Bình Trị Thiên có 17.500 km2 với 1.700 000 dân, trãi dài từ đèo Ngang đến đèo Hải Vân, bị chiến tranh tàn phá nặng nề nhưng nhân dân 3 tỉnh vốn có truyền thống gắn bó lâu đời trong các cuộc chống ngoại xâm nay thành một tỉnh, nhân dân 3 tỉnh đã đoàn kết thống nhất hăng hái đi vào công cuộc kiến thiết đất nước xây dựng xã hội chủ nghĩa.
 Về tổ chức giáo dục, ngày 08 tháng 5 năm 1976 Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Trị Thiên có quyết định số 15/QĐUB hợp nhất 4 ty Giáo dục Quảng Bình, Ty Giáo dục Vĩnh Linh, Ty Giáo dục Quảng Trị, Ty Giáo dục Thừa Thiên thành Ty Giáo dục Bình Trị Thiên, lãnh đạo Ty gồm các ông Nguyễn Kỳ, Nguyễn Văn Tu, Lê Trọng Từ, Phan Quang Quy, Ngô Thị Chính và Nguyễn Đình Ngộ. Ông Nguyễn Kỳ giữ chức vụ Trưởng Ty.

----------------------------------------------------------------------------------------
(1) Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV
 Biên chế cơ quan Ty gồm 105 người là sự lựa chọn từ 4 Ty cũ, được sắp xếp thành 10 phòng chức năng là Phòng Tổng hợp-Kế hoạch, phòng Tài vụ, phòng Phổ thông (gồm cấp I, cấp II, cấp III), phòng Mẫu giáo, phòng Bổ túc văn hóa, phòng Tổ chức cán bộ và Thanh Tra giáo dục, phòng Sách-thiết bị, phòng Đào tạo bồi dưỡng và phòng Hành chính-Quản trị. Lúc này Công đoàn giáo dục trực thuộc liên hiệp công đoàn Bình Trị Thiên sau đổi thành Liên đoàn lao động Bình Trị Thiên.
 Cùng xu thế đi lên làm ăn lớn, xây dựng mô hình kinh tế cấp huyện, bốn Phòng giáo dục ở Quảng Trị đã được tăng cường lực lượng mạnh mẽ. Đội ngũ cán bộ, chuyên viên phòng đông, đủ sức thực thi các chủ trương và giải pháp của Ty Giáo dục Bình Trị Thiên; thực thi nội dung và yêu cầu của cải cách giáo dục theo quyết định số 1 của Chính phủ do Thủ tướng Phạm Văn Đồng làm Chủ tịch.
 Sự thống nhất về hệ thống giáo dục quốc dân hoàn chỉnh từ mẫu giáo đến Đại học, sau Đại học cùng với việc ban hành văn bản mục tiêu và kế hoạch đào tạo của nhà nước là cơ sở đảm bảo cho việc phát triển giáo dục trong tình hình mới. Cái chung được khẳng định giáo dục thời Bình Trị Thiên là thời kỳ phát triển mạnh mẽ và toàn diện. Hệ thống giáo dục quốc dân đồng bộ, phát triển đại trà các cấp học, ngành học nhưng rất chú trọng mũi nhọn xây dựng điển hình tiên tiến tập trung sức xóa nạn mù chữ và bổ túc văn hóa cho người lao động nhưng đồng thời quan tâm xây dựng ngành học bậc cao theo quan điểm "Nhiệm vụ hàng đầu trong toàn bộ các nhiệm vụ xây dựng nền kinh tế quốc dân xã hội chủ nghĩa" (1)

---------------------------------------------------------------------------------------
(1) Nghị quyết Hội nghị BCHTW Đảng lần thứ II (6/1977)

 Bốn huyện, thị lúc đó đã có 105 trường tiểu học, 9 trường THCS, 61 trường PTCS, 11 trường cấp III (kể cả 3 trường cấp III VHVL), 2 trường phổ thông dân tộc nội trú và trường Trung học sư phạm của tỉnh đặt trên địa bàn.
 Ngành học mẫu giáo, nhà trẻ phát triển rộng khắp, mỗi đội sản xuất có 1 nhà trẻ, mỗi hợp tác xã có 3 - 4 trường mẫu giáo. Làm ăn theo quy mô lớn, nhu cầu gởi con đế nhà trẻ, đến lớp mẫu giáo trở thành nhu cầu không thể thiếu đối với người lao động. Tỷ lệ cháu đến lớp mẫu giáo đạt cao từ 35 đến 40% trong độ tuổi xã hội. Phong trào phát triển mạnh mẽ ở nhiều hợp tác xã ở 4 huyện, thị. Điển hiình nổi bật của ngành học Mẫu giáo Bình Trị Thiên là mẫu giáo xã Hải Tân (Triệu Hải) (1) tỷ lệ huy động cháu đạt 100%. Đây là địa phương quan tâm khá toàn diện, lo toan cho trẻ đến lớp mẫu giáo có đủ điều kiện học hành, thực hiện xã hội hóa sớm trong công tác mẫu giáo, nhà trẻ. Cô giáo Hiệu trưởng Lê Thị Yến có công rất lớn trong việc xây dựng đơn vị tiến tiến xuất sắc. Việc tổ chức ăn trưa tại lớp mẫu giáo đã phát triển, tao nhiều thuận lợi cho người lao động tập trung sản xuất. Nét nổi bật là đội ngũ cô giáo chỉ được tập huấn ngắn hạn nhưng do lòng nhiệt tình say mê, mến trẻ cho nên đã đạt được kết quả khá tốt trong giảng dạy và chăm sóc cháu. Từ năm học 1978-1979 các trường mẫu giáo bắt đầu thực hiện chương trình cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục. Hai chuyên đề phổ biến thời kỳ này là "hát múa" và "xây dựng cơ sở vật chất" trường lớp mẫu giáo được quan tâm.
 Về giáo dục phổ thông ở 4 huyện có trên 42000 học sinh, trong đó có 10500 học sinh cấp III. Học tập các điển hình tiên tiến, thi đua dạy tốt - học tốt được phát động sâu rộng. Trong giáo viên phổ thông  nhiều hoạt động

-------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Mẫu giáo Hải Tân, mẫu giáoHưng Trạch (huyện Bố Trạch) là hai đơn vị tiên tiến xuất sắc nhiều năm của mẫu giáo

sôi nổi, nâng cao chất lượng dạy học, dự giờ, thăm lớp, cải tiến giảng dạy, sáng kiến kinh nghiệm được quan tâm đúng mức. Hàng năm có nhiều hội thi sôi nổi như hội thi làm đồ dùng dạy học; hội thi sáng kiến kinh nghiệm; hội thi vở sạch chữ đẹp cấp trường, cấp huyện và cấp tỉnh. Điển hình có trường cấp I xã Do Hòa (Bến Hải) được Ty Gíáo dục Bình Trị Thiên chọn làm điểm nhân rộng của Ngành. Thời kỳ đó mới bước qua khỏi chiến tranh nhà dân được dựng tạm bằng tranh tre nứa lá nhưng nhân dân xã Do Hòa đã đóng góp công sức lên rừng khai thác gỗ về cưa xẻ, đóng bàn ghế đúng qui cách, đủ chỗ cho học sinh ngồi học, hỗ trợ giấy bút cùng chủng loại, mực tím đựng trong ve để tại lớp, giáo viên có sáng kiến lấy mảnh đuy-ra máy bay Mĩ cắt thành các ngòi bút bền và viết rất đẹp. Các cô giáo trường cấp I Do Hòa không có một ai viết chữ xấu hoặc không đúng qui định. Trường cấp I xã Do Hòa được Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Trị Thiên công nhận là lá cờ đầu "Vở sạch chữ đẹp".
 Quyết định 63/CP ngày 21/3/1978 của Chính phủ quy định trách nhiệm cụ thể về cơ sở vật chất, về đội ngũ, điều kiện học tập và cả cơ chế quản lý loại hình trường phổ thông vừa học vừa làm, nhưng do tình hình kinh tế lúc đó là quá khó khăn nên các trường phổ thông trung học VHVL của 4 huyện ra đời dựa vào các Nông trường quốc doanh.
 Trường phổ thông trung học VHVL Tân Lâm ra đời từ trường Đoàn Vĩnh Linh do đồng chí Nguyễn Hoa Nam làm Hiệu trưởng, có bộ khung ban  đầu và phương thức hoạt động thích hợp được chuyển đến Nông trường Tân Lâm do thầy Nguyễn Minh Lai làm Hiệu trưởng. Trường Phổ thông trung học Vừa học vừa làm Tân Lâm thu hút con em cả 4 huyện thị về học. Ngoài các qui định của quyết định Chính phủ trường được sự hỗ trợ và đầu tư của Nông trường hồ tiêu Tân Lâm khá toàn diện từ cơ sở vật chất ban đầu đến việc học tập, điều kiện nội trú... Đội ngũ giáo viên được lựa chọn là những giáo viên có năng lực và tâm huyết. Tập thể sư phạm khá nhạy cảm với tình hình và điều kiện nên nhanh chóng đi vào họat động có chất lượng. Học sinh đã trãi qua những năm tháng chiến tranh, thấu hiểu sâu sắc về sự thiếu hụt kiến thức khoa học, hiểu biết do đó rất chăm học, chăm làm - là học sinh nhưng đồng thời  cũng là công nhân nông trường. Đây là sự sáng tạo mới mở ra thời kỳ hợp tác giữa nông trường và nhà trường, là sự đóng góp quý báu về  một phương thức thực hiện giáo dục gắn liền với xã hội. Những kiến thức khoa học học ở trường được vận dụng vào thực tiễn ngay cho nên chất lượng giáo dục đạt cao. Hàng năm thi tốt nghiệp đỗ cao tương đương với các trường ở thành phố Huế, Đồng Hới. Học và làm, sự bổ sung khá hiệu quả trong đào tạo, cùng với nhũng hoạt động hỗ trợ phong phú về đạo đức, lối sống, lý tưởng người thanh niên xã hội chủ nghĩa nên đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng Nhất - đơn vị anh hùng của ngành Giáo dục của cả nước.
 Từ mô hình điển hình Tân Lâm, tỉnh Bình Trị Thiên quyết định phát triển thêm trường trung học VHVL Cồn Tiên gắn với Nông trường quốc doanh Cồn Tiên, trường PTTH VHVL Bến Hải gắn với Nông trường quốc doanh Bến Hải. Hình thức vừa học vừa làm khá thích ứng với cơ chế kinh tế thời kỳ bao cấp, đáp ứng được nhu cầu học tập đầy đủ của tuổi trẻ. Lúc đầu trường được bao cấp khá đầy đủ về điều kiện học hành, ăn ở nội trú, nhưng sau đó phải tự túc nên chỉ tồn tại hai trường được chuyển thành trường PTTH Cồn Tiên và PTTH Tân Lâm ngày nay. Nguyên lý "học đi đôi với hành, lý luận liên hệ với thực tiễn, nhà trường gắn liền với xã hội" đã được các trường học quán triệt vận dụng sáng tạo có hiệu quả. Các buổi lao động trong trường học được tổ chức tốt, có kĩ thuật, có kỷ luật đạt hiệu quả kinh tế, vừa sức của học sinh. Sau chiến tranh diện tích đất đai hoang hóa bạt ngàn, giáo viên và học sinh được sự hướng dẫn của lực lượng vũ trang tự rà phá bom mìn, tổ chức khai hoang trồng sắn khoai, rau quả, trồng cây phủ xanh đồi trọc. Trong một thời gian ngắn các ngôi trường "đứng giữa đồi quang" (1) được phủ anh tươi tốt. Trường Phổ thông trung học vừa học vừa làm Cồn Tiên do thầy giáo Ngô Xuân Hồi làm Hiệu trưởng là đơn vị dẫn đầu về phong trào trồng cây. Đây là ngôi trường duy nhất trong toàn quốc trồng được nửa triệu cây. Bộ Giáo dục và Bộ Lâm nghiệp tặng nhiều Bằng khen công nhận là lá cờ đầu về trồng cây trong trường học.
Sự tồn tại, phát triển và giành được thành tích cao của trường Trường Phổ thông trung học vừa học vừa làmTân Lâm, trường Trường Phổ thông trung học vừa học vừa làm Cồn Tiên khẳng định sức sống mãnh liệt về nguyên lý giáo dục của Đảng.

 Về chất lượng giáo dục nhìn tổng quan đạt khá. Các kỳ thi tốt nghiệp các cấp đạt tỷ lệ 95-98%. Tỷ lệ học sinh lên lớp đạt trên 95% (1). Phong trào thi đua "Hai tốt" từ điển hình lá cờ đầu Bắc Lý (Nam Hà) được tổ chức khá khoa học. Hàng năm các trường học trong 4 huyện, thị đều có tổ chức hội thi báo cáo điển hình kinh nghiệm học tốt trong học sinh. Các hội Toán, hội Văn, hội người Đội viên giỏi, hội người làm việc tốt... đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập, rèn luyện phẩm chất người học sinh xã hội chủ nghĩa.

 Ủy ban cải cách giáo dục Trung ương ra quyết định 01/CP phát động phong trào tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng trong các trường học. Đây là cuộc vận động trong phạm vi rộng của cả xã hội nhằm làm cho người học sinh giỏi trong học tập, sống có đạo đức, có lý tưởng và hoài bão hữu ích về tương lai của quê hương, đất nước, về chế độ ưu việt của Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đối với trường học lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm nội dung chủ đạo về giáo dục đạo đức học sinh.
-------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Thông tư 29 của Bộ đã qui định chặt chẽ nghiêm ngặt về "chương trình là pháp lệnh", chế độ cho điểm, về đánh giá học sinh...
 5 điều Bác Hồ dạy:
  - Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào;
  - Học tập tốt, lao động tốt;
  - Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt;
  - Giữ gìn vệ sinh thật tốt;
  - Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm.
 Năm điều Bác Hồ dạy là những nét đặc trưng chủ yếu nổi bật về con người mới Việt Nam. Biết "làm chủ tập thể, lao động, yêu nước xã hội chủ nghĩa và tinh thần quốc tế vo sản" (1). Vì vậy cuộc vận động có ý nghĩa sâu sắc và tầm quan trọng trong việc hình thành nhân cách của người học sinh ở trong trường học cũng như cuộc sống sau này.
 Cuộc vận động này được cả nước hưởng ứng và triển khai với nhiều hình thức phong phú đạt hiệu quả cao. Ty Giáo dục Bình Trị Thiên triển khai khá chu đáo. Tổ chức hội nghị quản lý trường học, tập huấn chuyên trách Đoàn-Đội, tổ chức hội nghị Liên ngành, xây dựng điển hình...
 Bốn huyện thị của Quảng Trị lúc đó có một lợi thế là hình ảnh thu nhỏ của cả nước, quê hương vừa lập được chiến tích vang dội trong cuộc kháng chiến chống Mĩ . Đội ngũ giáo viên chi viện của 17 tỉnh thành trong cả nước cùng với đội ngũ giáo viên đi K8 trở về đã tạo được sức mạnh tổng hợp cho việc triển khai nhiệm vụ đạt hiệu quả cao.
 Điển hình là trường PTCS xã Vĩnh Thủy (huyện Bến Hải), đơn vị lá cờ đầu của Ty Giáo dục Bình Trị Thiên về giáo dục đạo đức cách mạng trong trường học, được Bộ Giáo dục cấp Bằng khen. Trường PTCS Vĩnh Thủy khi triển khai cuộc vận động giáo dục đạo đức cách mạng trong trường học đã biết khai thác triệt để truyền thống anh hùng của nhân dân. Vĩnh Thủy nổi tiếng một  thời "bắt cọp dữ" bảo vệ xóm làng, giữ vững bình yên cuộc sống.
---------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Nghị quyết Đại hội lần thứ IV của Đảng CSVN
Kháng chiến chống Pháp là chiến khu Thủy Ba chống giặc; kháng chiến chống Mĩ lập được chiến công vang dội trong ngày 11 tháng 11 năm 1966 đã cùng với bộ đội cao xạ bắn rơi 6 máy bay giặc Mĩ. Được Nhà nước phong tặng xã anh hùng.
 Trường PTCS Vĩnh Thủy là trường đầu tiên của huyện Bến Hải có chi bộ trong trường học. Khi triển khai công tác giáo dục đạo đức nhà trường rất chú trọng về kiến thức khoa học, năng lực nhận thức của học sinh,
nhưng cũng đồng thời tổ chức quản lý chặt chẽ những bài dạy về luân lý đạo đức, liên hệ cuộc sống, tổ chức các hoạt động ngoài giờ phù hợp với tình hình kinh tế xã hội ở địa phương. Học sinh Vĩnh Thủy học giỏi, chăm làm và cũng rất năng động trong cuộc sống lao động sản xuất. Những phẩm chất của ngươii lao động mới được nhà trường dày công vun đắp dạy bảo. Những việc làm đó như "mưa dầm thấm đất" làm cho cây đơm hoa ra quả. Ngày khai giảng năm học mới (12/9/1977) (1) , 3 em học sinh lớp 6B là Hoàng Đức Thắng, Phan Ngọc Thiết và Cao Tất Hiến trên đường đến trường thấy đoạn đường sắt đi qua xã bị kéo võng ra khỏi nền đường gần 1 mét, dài khoảng 50m. Là những học sinh  thông minh và nhạy cảm, linh tính mách bảo các em về một tai nạn khủng khiếp có thể xảy ra. Nhà ở gần đường săït nên các em biết rất rõ đây là thời gian mà tàu Bắc - Nam đi qua. Phải cứu tàu thóat khỏi tai nạn thôi thúc các em nghĩ ra được nhiều cách nhưng cách các em lựa chọn là chiếc khăn quàng đỏ giơ cao chạy về phía đoàn tàu đang tới. Ba em học sinh, 3 chiếc áo, 3 chiếc khăn quàng đỏ chạy giữa lòng đường sắt khi đoàn tàu đang tới. Tín hiệu bất thường, đoàn tàu dừng bánh cách sự cố gang tấc, kịp cứu được đoàn tàu. Hành động dũng cảm phi thường, thông minh, quyết đoán của 3 học sinh lớp 6 đã mang lại hạnh phúc cho nhiều người trên chuyến tàu
-------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Hồi đó chưa có quy định khai giảng ngày 5/9, ngày "toàn dân đưa trẻ đến trường như ngày nay

khách Bắc-Nam hôm đó, làm xúc động quí bậc phụ huynh, quí thầy cô giáo
trong ngày khai trường. Các em được Bộ Giáo dục, Trung ương Đòan, Ủy ban nhân dân tỉnh, Ty Giáo dục Bình Trị Thiên, tỉnh Đoàn Bình Trị Thiên tặng thưởng, khen ngợi. Hành động phi thường đó đã viết nên trang sách giáo khoa cuộc sống có ý nghĩa sâu sắc với nhiều thế hệ trẻ sau này. Đây cũng là kết quả của quá trình rèn luyện, học tập, tu dưỡng của các em trong mái  trường xã hội chủ nghĩa.
 Để nâng cao chất lượng của cuộc vận động giáo dục đạo đức trong trường học, nhân rộng điển hình trường PTCS Vĩnh Thủy, Ty Giáo dục Bình Trị Thiên tổ chức hội nghị cán bộ quản lý các trường học, các Phòng giáo dục đặt tại trường PTCS Vĩnh Thủy. Tại hội nghị này có các đồng chí lãnh đạo tỉnh Bình Trị Thiên đến dự. Kết quả đạt được của nhà trường được đánh giá cao và rút ra được nhiều kết luận quan trọng trong việc đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa theo nghị quyết của Đại hội IV của Đảng. Phong trào giáo dục Bình Trị Thiên nói chung và 4 huyện, thị nói riêng bước vào thời kỳ phát triển mạnh mẽ, toàn diện.
 Về chất lượng văn hóa được thực hiệûn với nhiều giải pháp sáng tạo vừa khăïc phục đượüc hoàn cảnh khó khăn về kinh tế sau chiến tranh, vừa phát huy nội lực của toàn ngành và cả xã hội để nâng cao chất lượng đào tạo. Chất lượng văn hóa đại trà đạt khá, chất lượng mũi nhọn giành được nhiều thành tích tốt đẹp. Lớp chọn, trường năng khiếu các huyện, thị đã có bước đi thích hợp phát huy năng lực trí tuệ của các thế hệ học sinh. Năm học 1979-1980 kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia các em học sinh ở phòng giáo dục Triệu Hải lập được thành tích xuất sắc đoạt 3 giải Nhất cấp quốc gia (trong đó có 1 em giải Nhất Văn) và các giải khác. Trường năng khiếu Vĩnh Linh hai năm liền có giải Nhất cấp tỉnh. Học sinh Đông Hà đạt 11 giải học sinh giỏi tỉnh. Những kết quả về chất lượng ở 4 huyện, thị cùng với 4 em học sinh nước ta đi thi toán Quốc tế (1979) đều có giải, trong đó có học sinh Lê Bá Khánh Trình (Thừa Thiên) đạt giải Nhất (1). Những kết quả học sinh giỏi ở 4 huyện, thị và học sinh cả tỉnh là kết quả về sự cố gắng bồi dưỡng của giáo viên và sự quan tâm của các cấp quản lý trong việc đào tạo nhân tài cho quê hương, đất nước. Trong thành tích chung về chất lượng mũi nhọn phải kể đến chất lượng học sinh giỏi huyện Triệu Hải, đội tuyển học sinh giỏi các cấp học của các huyện, thị được xếp nhất, nhì đoàn. Đội ngũ cán bộ, giáo viên ở 4 huyện, thị có trên 3500 người, Số giáo viên chi viện cho Quảng Trị trong chiến tranh còn phải ở lại tiếp tục giảng dạy một thời gian, sau đó được sắp xếp cho thuyên chuyển dần. Một số giáo viên chọn Quảng Trị làm quê hương thứ hai, các thầy giáo, cô giáo lập gia đình, làm nhà, sinh con đẻ cái; nay một số đã nghỉ hưu, lớp con cháu theo nghề cha mẹ tiếp tục sự nghiệp giáo dục - đào tạo ở mảnh đất Quảng Trị. Sự góp mặt đội ngũ giáo viên của 17 tỉnh thành trong toàn quốc về đây chi viện cho Quảng Trị, thành người Quảng Trị là một hình ảnh đẹp mang dấu ấn lịch sử trong sự nghiệp giáo dục .

 Tình hình kinh tế gần 10 năm trong thời kỳ này gặp nhiều khó khăn, đời sống nhân dân thiếu thốn, giáo viên dù có chế độ tem phiếu nhưng trong cái chung của xã hội, đời sống giáo viên được xếp vào diện đói nghèo. Giáo viên ngoài giờ lên lớp phải lo khai hoang phục hóa, trồng sắn, trồng khoai. Một số ít không chịu đựng được gian khổ bỏ nghề, chuyển nghề. Trước tình hình đó, Công đoàn Giáo dục Bình Trị Thiên phối hợp với Ty tổ chức chuyên đề "Đời sống giáo viên". Mục tiêu của chuyên đề là tìm cách tháo gỡ khó khăn, có điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. 4 Phòng giáo dục và Công đoàn giáo dục Triệu Hải, Bến Hải, Đông Hà, Hướng Hóa đã  hưởng ứng sôi nổi, điển hình là tập thể giáo viên trường PTCS xã Cam Hiếu.

-------------------------------------------------------------------------
(1) Giải Nhất với số điểm tối đa 40, đồng thời đoạt cả giải đặc biệt về lời giải độc đáo
Đoàn viên công đoàn hiến kế, hiến mưu, lấy sức mạnh tập thể để giải quyết có hiệu quả về đời sống. Đàn lợn, đàn bò công đoàn; sào ruộng, mẫu sắn công đoàn kể cả dàn bầu, dàn bí được các tập thể công đoàn phát triển mạnh mẽ. Tổng kết chuyên dề đời sống giáo viên của Ty Giáo dục và Công đoàn Giáo dục Bình Trị Thiên được đặt ngay tại trường PTCS Cam Hiếu có tác dụng đối với các tập thể sư phạm. Những kinh nghiệm của trường PTCS Cam Hiếu  được nhân rộng làm cho đời sống giáo viên ổn định và được nâng cao, sự nghiệp giáo dục tiếp tục phát triển.
 Về giáo dục miền núi, trường Bổ túc văn hóa Hướng Hóa trong chiến tranh như là một trường vừa học vừa làm, vừa học vừa tham gia chiến đấu, khi hòa bình trường được đưa về ở Khe Sanh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bổ túc văn hóa cho cán bộ và thanh niên. Từ những năm tám mươi trở đi trường thực hiện thêm nhiệm vụ mở lớp nhô cấp II cho con em sống ở Khe Sanh và phát triển các lớp cấp III. Số lượng học sinh tăng nhanh đáp ứng đượüc nhu cầu học tập của cán bộ và nhân dân, chất lượng giáo dục được quan tâm, kỳ thi tốt nghiệp cấp III bổ túc văn hóa năm 1983 có tới 9 phòng thi với 230 thí sinh đã tốt nghiệp 87%. Trường bổ túc văn hóa trở thành trung tâm văn hóa của thị trấn trong những ngày đầu xây dựng. Các thế hệ học sinh tốt nghiệp ở trường này đã trưởng thành và đã có đóng góp quan trọng vào việc xây dựng quê hương Hướng Hóa, quê hương Quảng Trị. Trường Thanh niên dân tộc nội trú Hướng Hóa ra đời từ những năm trong chiến tranh, số lượng ít sau đó có phát triển thêm một lớp 6 đóng ở xã A Vao hơn 20 em. Sau 1973 trường phát triển hoàn chỉnh cấp II. Được hỗ trợ của Nhà nước, sự quan tâm của các cấp bộ Đảng, chính quyền và nhân dân các dân tộc, trường phát triển mạnh, giải quyết được nhu cầu học tập của con em dân tộc. Trường thanh niên dân tộc Vĩnh Linh sơ tán ra Hà Bắc, từ năm 1972 trở về và được di chuyển nhiều nơi trong rừng núi của xã Vĩnh Hà, Vĩnh Khê. Sau 1973 trường được đặt tại Bãi Hà, số lượng học sinh hàng năm tăng, có năm số lượng học sinh có gần 300 em. Trường nội trú được bao cấp nhưng rất khó khăn, quản lý các trường đã biết tận dụng lợi thế của núi rừng tiến hành tăng gia sản xuất, hái lượm rau rừng, đánh bắt cá ở sông suối tăng thêm thực phẩm nên đời sống các em được đảm bảo an tâm học tập.
Từ năm 1977 đến suốt 13 năm sáp nhập tỉnh phong trào Xóa mù chữ được các Phòng giáo dục quan tâm hàng đầu. Ở các huyện miền núi Hướng Hóa, huyện Bến Hải có vùng người dân tộc, công tác xóa mù chữ đượüc tổ chức theo chiến dịch. Ngoài lực lượng giáo viên nòng cốt giáo dục đứng ra vận động các lực lượng thanh niên, phụ nữ tổ chức chiến dịch "Ánh sáng văn hóa" lên miền núi làm công tác xóa mù chữ.  Việc xóa mù chữ cho đồng bào miền núi gặp khá nhiều khó khăn. Đồng bào dân tộc PaKô, Vân Kiều lúc đó sống không ổn định, đời sống còn nghèo nàn và lạc hậu, việc dạy cho bà con cái chữ trước hết phải tuyên truyền vận động, phải cùng ăn, cùng ở để thấu hiểu tâm tư nguyện vọng cũng như tập tục của người dân tộc. Khó khăn chồng chất khó khăn nhưng nhờ có lòng kiên trì nhẫn nại, chịu khó, chịu khổ của đội ngũ cho nên đến 1985 căn bản xóa mù chữ cho đồng bào miền núi. Trong các chiến dịch mang "Ánh sáng văn hóa" lên miền núi hai giáo viên huyện Bến Hải hy sinh vì sốt rét ác tính. Mặt trận văn hoúa giáo dục cần có quyết tâm cao và cả sự quả cảm. Hoạt động trí tuệ nhưng đồng thời cũng phải biết quên mình vì sự nghiệp theo lời dạy của Bác Hồ "Phải làm cho dân tộc ta trở thành một dân tộc thông thái".
 Về bổ túc văn hóa thời kỳ này được quan tâm phát triển sôi nổi rộng khắp. Sau nghị quyết 63/CP của Chính phủ hệ thống trường cấp III bồi dưỡng dân chính huyện ra đời. Loại hình này làm hai nhiệm vụ bổ túc văn hóa cho cán bộ và thanh niên đồng thời thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng cho giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cuộc sống, kiến thức khoa học kĩ thuật cho người lao động. Ở 4 huyện, thị  có 4 trường, số lượng học viên bổ túc văn hóa có từ 500 đến 700 người, giáo sinh cán bộ sư phạm cấp tốc được tiếp tục học văn hóa tốt nghiệp cấp III. Bộ môn tâm lý giáo dục được tổ chức học tại trường, giáo viên là cán bộ giảng dạy của trường Trung học sư phạm. Với hình thức sáng tạo phù hợp với đặc điểm tình hình cho nên sau 5 năm những mục tiêu của bổ túc văn hóa, của bồi dưỡng giáo viên được thực hiện có hiệu quả.
Theo quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Trị Thiên, trường Trung học sư phạm Quảng Trị thành trường của cả tỉnh Bình Trị Thiên. Số lượng giáo sinh tăng mạnh nhưng cơ sở vật chất chỉ là những ngôi nhà cấp 4 sống cheo leo trên khe suối khá đơn sơ. Đội ngũ giáo viên  nhiệt tình và tận tụy, chất lượng đào tạo của nhà trường đáp ứng được yêu cầu. Hệ thống trường sư phạm, trường cán bộ quản lý (4 Trần Cao Vân - Huế) đã có nhiều cố gắng vượt bậc đáp ứng nhu cầìu quản lý và giảng dạy. Các trường sư phạm đã tăng thêm thời gian đào tạo (Đại học từ 3 năm lên 4 năm, sư phạm cấp II từ 2 năm lên 3 năm, sư phạm cấp I từ 1 năm lên 2 năm). Nội dung đào tạo từng bước đưọc cải tiến theo phương hướng tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng và giáo dục nghiệp vụ. Trường sư phạm Quảng Trị có nhiều khó khăn về trang thiết bị, điều kiện ăn ở, học hành nhưng có quyết tâm cao nên đã giành được nhiều kết quả tốt đẹp.
 Nghị quyết về cải cách giáo dục trong toàn Ngành là một văn kiện có giá trị chỉ đạo thực tiễn sâu sắc đã được Ty Giáo dục Bình Trị Thiên triển khai đồng bộ và sát thực tiễn, tạo thuận lợi cho 4 huyện, thị giành được nhiều thành tích xuất sắc. Các ngọn cờ đầu về mẫu giáo ở Hải Tân (Triệu Hải), về vở sạch chữ đẹp ở Tiểu học Do Hòa (Bến Hải); về chất lượng mũi nhọn học sinh giỏi ở Triệu Hải và giáo dục đạo đức cách mạng trong trường học ở Vĩnh Thủy (Bến Hải), đặc biệt là sự ra đời và trưởng thành nhanh chóng hệ thống trường vừa học vừa làm mà điển hình là trường THPT VHVL Tân Lâm - đơn vị anh hùng của toàn Ngành đã góp phần quan trọng khẳng định thành tích to lớn của giáo dục Bình Trị Thiên trong 13 năm hợp nhất tỉnh.
 Lịch sử là dấu ấn thời gian và diễn trình của sự kiện. Lịch sử được tạo nên bởi cái chung và cái riêng, là sự pha quyện giữa ngọt ngào và cay đắng. Lịch sử của hơn 13 thế hệ học sinh mang giấy khai sinh là tỉnh Bình Trị Thiên yêu dấu nhắc nhở chúng ta về một kỷ niệm đẹp thời kỳ vàng son sau chiến tranh oanh liệt của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Từ đây là sự bắt đầu về chương giáo dục Quảng Trị thời kỳ đổi mới, thời kỳ trở lại với tên gọi Quảng Trị thân thương.